Starvation mode

Starvation Mode

Wil je enkele kilo’s verliezen? Zo ja, dan heb je iets gemeen met de meerderheid van de bevolking.  Maar als je hier bent om bij te leren over de starvation mode, neem ik aan dat er nog iets anders is dat je waarschijnlijk gemeen hebt met de meerderheid van de bevolking: je verliest GEEN gewicht.

Hoewel gewichtsverlies grotendeels afhankelijk is van één bepalende factor, namelijk een calorische deficit, zijn er tientallen excuses en foutieve redenen die aangehaald worden. De 2 meest voorkomende excuses zijn:

  • Spieren wegen meer dan vet

De redenering hierachter is dat gewichtsverlies uitblijft omdat spieren opgebouwd worden en deze aanmaak compenseert voor het simultane gewichtsverlies. Het is echter zeer onwaarschijnlijk dat je spiermassa zo snel opbouwt dat het jouw gewichtsverlies volledig teniet doet. Dit is enkel mogelijk bij individuen met overgewicht die net starten met krachttraining of de weinigen met enorm genetische aanleg.

  • Verhongeringsmodus 

De gedachtegang hier is dat de persoon in kwestie geen gewicht verliest omdat hun lichaam zich een toestand bevindt waarin het vet vasthoudt en gewichtsverlies tegengaat (of soms zelfs leidt tot gewichtstoename). Dit wordt omschreven als de “starvation mode”. 

Definitie

Stel: een persoon komt om raad vragen en zegt dat ze “goed eet”, “gezond eet”, “minder eet” en dat haar dagelijkse calorie-inname haar zeker in staat zou moeten stellen om af te vallen, maar toch verliest ze geen gewicht. Gebaseerd op de bovenstaande definitie van starvation mode, zou het perfect logisch zijn voor deze persoon om ervan uit te gaan dat haar lichaam zich in de starvation mode bevindt door té weinig te eten. Dat moet het probleem zijn, toch?
Toch niet. De bovenstaande definitie van de verhongeringsmodus is namelijk niet correct. De veronderstelde versie van de starvation mode is een mythe. Zolang je een calorisch tekort aanhoudt (wat betekent dat je minder calorieën opneemt dan verbrandt), zal je afvallen, ongeacht of dit een klein of groot tekort is. Omgekeerd is obesitas is een opstapeling overmatige energie. Meer info: Calorisch deficit
Verhongeringsmodus
Wat wij ‘starvation mode’ (en soms ‘metabolische schade’) noemen, is de natuurlijke reactie van het lichaam op langdurige caloriebeperking en het mechanisme van de hersenen om ons te beschermen tegen verhongering. 

Het houdt in dat het lichaam reageert op verminderde calorie-inname door de calorie-uitgaven te verminderen in een poging om energiebalans te handhaven en hongersnood te voorkomen.

Zelfs als jouw calorie-inname gevaarlijk laag is (wat ik totaal afraad), zal je echter nog steeds afvallen.
Er is niet zoiets als “ik verlies geen gewicht omdat ik te weinig eet” en er zit zeker geen waarheid in “ik ben aan het bijkomen omdat ik te weinig eet.”
Daarnaast is het idee dat je niet ontbeten hebt of langer dan 3 uur gewacht hebt tussen maaltijden en bijgevolg direct in starvation mode terecht komt, lachwekkend. Er zijn meerdere voedingsstrategieën zoals intermittent fasting, die gebruik maken van de voordelen van vasten. Wat de meeste mensen veronderstellen bij starvation mode, is foutief en reeds ontkracht.
Meer info over intermittent fasting: Intermittent fasting/vasten

 Wetenschappelijk bewijs

Men beweert dat de oorzaak van de verhongeringsmodus een combinatie is van een enorme daling van het metabolisme en het lichaam dat zich vastklampt aan vet. Dit zou betekenen dat te weinig eten ervoor zorgt dat jouw stofwisseling vertraagt tot het punt waarop gewichtsverlies voorkomen wordt of volledig stillegt. Hier zit deels waarheid in.

Adaptieve thermogenese

Het correcte deel is dat wanneer jij je in een calorisch tekort bevindt, jouw metabolisme mettertijd daadwerkelijk vertraagt. Dit staat bekend als adaptieve thermogenese en gebeurt als gevolg van een langdurig tekort. Hoe groter (in termen van omvang en duur) het tekort is, hoe groter deze daling zal zijn.

Het foutieve deel is echter het idee dat deze “metabolische vertraging” significant genoeg is om gewichtsverlies daadwerkelijk te stoppen en het is zeker niet significant genoeg is om gewichtstoename te veroorzaken. Meer info: Traag metabolisme & metabolische schade

Basaalmetabolisme

Een veel grotere factor die de mate van gewichtsverlies doorheen de tijd verlaagt, is het feit dat je al een hoop gewicht verloren hebt, zodat je lichaam gewoon niet zo veel calorieën meer verbrandt als aanvankelijk.

Jouw basaalmetabolisme is namelijk onder andere afhankelijk van jouw totale gewicht. Er is dus letterlijk minder om te verbranden. De oorspronkelijke calorie-inname die aanvankelijk veel gewichtsverlies heeft veroorzaakt, werkt niet meer eens je drastisch af bent gevallen en dient dus herberekend te worden.

Het is deze succesvolle afname van het totale lichaamsgewicht in combinatie met die kleine (maar echte) hoeveelheid adaptieve thermogenese die ervoor zorgt dat mensen uiteindelijk op bepaalde punten aanpassingen moeten maken (wat normaal en veelvoorkomend is). 

— EnCORE Coaching – Personal trainer Waasland —

Bronnen:

0 antwoorden

Plaats een Reactie

Meepraten?
Draag gerust bij!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *