Calorieën tellen

Calorieën tellen is inaccuraat

Vergis je niet, de principes van energiebalans werken daadwerkelijk:

  • Als je dagelijks meer calorieën (energie) inneemt dan je verbruikt, zal je gewicht toenemen.
    calorie-inname > calorieverbruik = gewichtstoename
  • Als je dagelijks minder calorieën (energie) inneemt dan je verbruikt, verlies je gewicht.
    calorie-inname < calorieverbruik = gewichtsverlies

Dit is de eerste wet van thermodynamica.

Energiebalans

 

Het tellen van calorieën als een manier om te trachten jouw energie-inname te berekenen, is inefficiënt, maar het werkt initieel voor velen. Het werkt voornamelijk om een schatting te krijgen van jouw dagelijkse energie-inname en bijgevolg als hulpmiddel voor bewustmaking.

Ondanks wat de meeste mensen denken, is het nauwkeurig tellen van calorieën geen noodzaak als het gaat om gewichtsbeheersing, behalve wanneer je streeft naar extreme fysieke doelen (bv. wedstrijden bodybuilding).

We weten dat dit sommigen versteld zal doen staan. Zeker met de huidige fascinatie voor health trackers en voedingsapplicaties zoals Fitbit en MyFitnessPal.

Het probleem op vlak van onnauwkeurigheid en de oorzaken hiervan bevindt zich op twee vlakken, namelijk het meten van calorie-inname enerzijds en calorieverbruik anderzijds.

 

Deel 1: energie-inname

  • Het aantal calorieën is onnauwkeurig

Het vermelde aantal calorieën op voedseletiketten en in databases zijn gemiddelde waarden. Daarnaast maakt een grotere variatie aan voedingsmiddelen (wat aan te raden is) het des te moeilijker om jouw voedingspatroon te tracken en bij te sturen.

  • Niet alle calorieën die we consumeren, nemen we daadwerkelijk op

De consumptie van voedingsstoffen en calorieën is niet noodzakelijk gelijk aan de absorptie ervan.  Onze darmbacteriën variëren individueel en kunnen opname van calorieën verhogen of verlagen.

  • De bereidingswijze van ons eten wijzigt het aantal calorieën

Door jouw eten te koken, worden er over het algemeen meer calorieën beschikbaar voor opname en dit wordt niet weergegeven op voedingsetiketten.

  • Mensen zijn niet goed in het inschatten van portiegroottes

Onderzoek toont aan dat mensen over het algemeen slecht zijn in het inschatten van de calorie-inname of porties. Zelfs getrainde voedingsdeskundigen onderschatten calorieën in maaltijden met gemiddeld 30 procent. Bovendien worden voorgeschreven portiegroottes in werkelijk vaak verkeerd toegepast (bv. de grootte van 1 thee-lepel).

Deze factoren kunnen samen leiden tot het foutief inschatten van onze calorie-inname en dit met een marge tot 25%.

 

Deel 2: energieverbruik

Net zoals bij het berekenen van onze calorie-inname, zijn er meerdere redenen waarom het dagelijks bijhouden van onze lichaamsbeweging en totaal energieverbruik problematisch kan zijn.

  • Het energieverbruik varieert dagelijks

Ons dagelijks energieverbruik is geen statisch gegeven, maar varieert – zoals het woord zelf aangeeft – dagelijks. We kunnen dus onmogelijk een vaste waarde plakken op ons dagelijks calorieverbruik en dit gebruiken als leidraad doorheen de week. Je sport bv. niet elke dag of je bent wat actiever in het weekend. 

  • Schattingen van energieverbruik zijn onnauwkeurig

Activiteitstrackers kennen een foutenmarge tot 30% op vlak van het totale dagelijkse energieverbruik. Wanneer we effectief ons calorieverbruik tijdens trainingen proberen te meten, vertonen de apparaten een foutenmarge tussen 9% en 23%.

Energieverbruik

 

  • Het verbranden van calorieën varieert individueel

Veel factoren zijn van invloed op het werkelijk aantal calorieën dat iemand verbrandt tijdens het sporten en in rust, waaronder genetica, slaap en hormonale balans.

  • Wat en hoeveel je eet, is van invloed op het aantal calorieën dat je verbrandt

Jouw metabolisme past zich enigszins aan jouw voedingsinname aan, gaande van overeten tot diëten. Daarnaast verbrand je meer energie wanneer je bepaalde macronutriënten tegenover andere (= thermisch effect van voedsel). Calorie-inname en calorieverbruik zijn niet onafhankelijk en statisch, maar beïnvloeden elkaar.

Kanttekening:

Het thermisch effect van voedsel omvat de energetische kost voor het verteren en absorberen van voedsel. Het thermische effect van voedsel maakt ongeveer 10% uit van het totale energiegebruik en wordt beïnvloed door de hoeveelheid en soort voedsel.

 

Conclusie

Calorieën tellen gaat niet alleen om exacte wetenschap, thermodynamica en dergelijke meer. Het gaat over je bewust zijn van wat en hoeveel je eet en opmerkzaam zijn als het aankomt op eten.

Jouw vooropgesteld doel op vlak van calorieverbruik is inaccuraat, varieert dagelijks en kent mogelijks een neerwaartse trend doorheen de tijd wanneer je dieet en gewicht verliest.

Dat getal probeer je te koppelen aan jouw dagelijkse calorie-inname, welke waarde hoogstwaarschijnlijk ook inaccuraat is en op zijn beurt terug een invloed heeft op het calorieverbruik.

Als je gelooft dat je jouw energieverbruik en -inname 100% accuraat opvolgt en ondanks die moeite geen resultaat ziet op vlak van bijvoorbeeld gewichtsverlies, ga je veronderstellen dat er iets mis is met jou en dat het uitblijven van resultaat mogelijks toe te schrijven is aan zaken als “metabolische schade” of “starvation mode“.

Starvation mode

 

Gebruik calorie trackers als startwaarde/indicatie en werk van daaruit via ‘trail and error’.

 

— EnCORE Coaching – Personal training Lokeren —

 

Bronnen:

Wil je gezond afslanken?

Download onze 10 tips

e-book 10 Tips voor vetverlies
Scroll to Top